📅 7 Mart 2026 ⏱️ 6 dakika okuma Kullanım Kılavuzu
"Yıkadım
Küçüldü" Dedirtmemek İçin

Müşteri ürünü yıkadı, beden küçüldü, şikayet geldi. Üretim "biz numune onaylattık" dedi. Kalite "testler geçti" dedi. Tasarım "kalıp doğruydu" dedi. Herkes haklıydı — ama ürün hâlâ küçülmüştü. Sorun: shrinkage hesabı yapılmamış ya da yanlış yapılmıştı. Shrinkage'ı anlarsanız bu tartışma hiç başlamaz.

📐 Shrinkage Nedir?

Shrinkage, kumaşın yıkama, ıslatma veya ısı etkisiyle boyutlarını değiştirmesidir. Her tekstil çeker — konu ne kadar çekeceğini önceden bilmek ve kalıbı buna göre yapmaktır. "Bu kumaş çekmez" diyenler yanılıyor. Her şey çeker. Soru miktarı.

Çekme % = (Önceki Boyut − Sonraki Boyut) ÷ Önceki Boyut × 100
Somut örnek: 100 cm'lik tişört boyutu yıkama sonrası 95 cm oldu. Çekme = (100−95) ÷ 100 × 100 = %5 boy çekmesi. Bu "kabul edilebilir" sınırın tam ucundadır — %5 üstü artık müşteri şikayeti demektir.

🔄 Hangi Kumaş Kaç Çeker?

  • Pamuk Single Jersey (%100): Boy %5–8, En %3–5 — en çok çeken grup
  • Pamuk/Polyester karışım: Boy %3–5, En %2–3 — daha stabil
  • Polar / French Terry: Boy %4–6, En %4–6 — özellikle ilk yıkamada dramatik
  • Poplin, gömlek bezleri: Boy %2–4, En %1–3 — haşıl sökülünce çeker
  • Denim: Boy %3–7, En %2–4 — ilk 3 yıkamada çeker, sonra stabilleşir
  • Viskon: Boy %8–15, En %5–10 — en riskli grup, mutlaka test yapılmalı
Viskon uyarısı: Viskon bir kez ıslandığında dramatik çekme gösterir. %10 boy çekmesi demek: 70 cm boyundaki ürün 63 cm'ye düşer. Yani bir beden küçülür. Müşteri M alır, yıkayınca S olur. Viskon işliyorsanız sanfor veya pre-wash zorunludur.

🛠️ Hesaplayıcıyı Nasıl Kullanırsınız?

1
Yıkama Öncesi Ölçüm
Kumaştan en az 50×50 cm numune kesin. Köşeleri işaretleyin veya iğneleyin. Tam boyutu cetvelle ölçün — en ve boy ayrı ayrı. Dikkat: gerilmiş ölçmeyin, kumaşı düz yatırın.
2
Standart Yıkama Yapın
Müşterinin kullanacağı yıkama programını uygulayın. "Ürünü nasıl yıkayacaklar?" sorusunu sormadan test anlamsız. Genellikle 40°C, normal program. Kurutmayı da üretime uygun yapın.
3
Sonra Tekrar Ölçün
Yıkama sonrası kumaş tamamen kuruyunca aynı noktaları ölçün. "Hafif nemli" ile "tamamen kuru" arasında fark var — kuru olduğundan emin olun.
4
Değerleri Girin, Kalıp Farkını Görün
Aracı en ve boy çekmesini hesaplar, alan kaybını gösterir ve kalıbı kaç cm büyütmeniz gerektiğini söyler. Örn: %5 boy çekmesi → kalıp boyunu 1.053× büyütün. Hesap bunu otomatik yapıyor.

📏 Kalıba Nasıl Yansıtırsınız?

Shrinkage hesabının çıktısı sadece "bu kadar çekti" değil — asıl soru "kalıbı ne kadar büyütmem gerekiyor ki bitmiş beden doğru çıksın?"

Kalıp Boyutu = Hedef Boyut ÷ (1 − Çekme%)
Örnek: Bitmiş tişört boyu 70 cm olacak, kumaş boy çekmesi %6.
Kalıp boyu = 70 ÷ (1 − 0.06) = 70 ÷ 0.94 = 74.5 cm
Yani kalıbı 4.5 cm uzun keseceksiniz ki yıkama sonrası 70 cm olsun. Bu hesabı yapmadan üretim yaparsanız her müşteri "küçüldü" diyecek.
Fabrika önerisi: Her yeni kumaş geldiğinde shrinkage testi yapın — tedarikçi sertifikasına güvenmeyin. Aynı tedarikçiden aynı renk, farklı parti → farklı çekme değerleri görebilirsiniz. Bizim önerimiz: her partiden numune kesin, 3 yıkama yapın, ortalamasını alın. Bu alışkanlık bir kez şikayeti önlediğinde tüm zamanınıza değer.

🎯 En ve Boy Çekmesi Farklı Olursa?

Genellikle boy çekmesi en çekmesinden fazladır — çünkü örme kumaşın ilmek yönü boya paralel. Ama bazı yapılarda (özellikle elastan içerenlerde) en çekmesi baskın olabilir. İkisi farklıysa kalıbı hem boyda hem ende ayrı ayrı düzeltmeniz gerekir — "ortalama çekme" diye bir şey almayın, ikisini bağımsız işleyin.

📐 Shrinkage & Kalıp Analizi

En/boy çekme hesabı, alan kaybı, kalıp düzeltme katsayısı. Yıkama öncesi/sonrası değerlerinizi girin, kalıbınızı ne kadar büyüteceğinizi öğrenin.

Shrinkage Hesaplayıcıyı Aç →

🎯 3 Altın Kural

  • Her kumaş partisinden test yapın — sertifikaya güvenmek masum bir hata, pahalı bir ders
  • En ve boy ayrı hesaplayın — ortalama almak her ikisini de yanlış yapar
  • Kalıbı formülle büyütün — göz kararı "biraz büyük yapalım" yetmez, sayıyla yapın

📚 Devam Edin

Çekmeyi çözdünüz. Şimdi fire hesabı da var — hammadde alımında en çok para kaybettiğiniz konu.

Fire Rehberini Oku →