Küçüldü" Dedirtmemek İçin
Müşteri ürünü yıkadı, beden küçüldü, şikayet geldi. Üretim "biz numune onaylattık" dedi. Kalite "testler geçti" dedi. Tasarım "kalıp doğruydu" dedi. Herkes haklıydı — ama ürün hâlâ küçülmüştü. Sorun: shrinkage hesabı yapılmamış ya da yanlış yapılmıştı. Shrinkage'ı anlarsanız bu tartışma hiç başlamaz.
📐 Shrinkage Nedir?
Shrinkage, kumaşın yıkama, ıslatma veya ısı etkisiyle boyutlarını değiştirmesidir. Her tekstil çeker — konu ne kadar çekeceğini önceden bilmek ve kalıbı buna göre yapmaktır. "Bu kumaş çekmez" diyenler yanılıyor. Her şey çeker. Soru miktarı.
🔄 Hangi Kumaş Kaç Çeker?
- Pamuk Single Jersey (%100): Boy %5–8, En %3–5 — en çok çeken grup
- Pamuk/Polyester karışım: Boy %3–5, En %2–3 — daha stabil
- Polar / French Terry: Boy %4–6, En %4–6 — özellikle ilk yıkamada dramatik
- Poplin, gömlek bezleri: Boy %2–4, En %1–3 — haşıl sökülünce çeker
- Denim: Boy %3–7, En %2–4 — ilk 3 yıkamada çeker, sonra stabilleşir
- Viskon: Boy %8–15, En %5–10 — en riskli grup, mutlaka test yapılmalı
🛠️ Hesaplayıcıyı Nasıl Kullanırsınız?
📏 Kalıba Nasıl Yansıtırsınız?
Shrinkage hesabının çıktısı sadece "bu kadar çekti" değil — asıl soru "kalıbı ne kadar büyütmem gerekiyor ki bitmiş beden doğru çıksın?"
Kalıp boyu = 70 ÷ (1 − 0.06) = 70 ÷ 0.94 = 74.5 cm
Yani kalıbı 4.5 cm uzun keseceksiniz ki yıkama sonrası 70 cm olsun. Bu hesabı yapmadan üretim yaparsanız her müşteri "küçüldü" diyecek.
🎯 En ve Boy Çekmesi Farklı Olursa?
Genellikle boy çekmesi en çekmesinden fazladır — çünkü örme kumaşın ilmek yönü boya paralel. Ama bazı yapılarda (özellikle elastan içerenlerde) en çekmesi baskın olabilir. İkisi farklıysa kalıbı hem boyda hem ende ayrı ayrı düzeltmeniz gerekir — "ortalama çekme" diye bir şey almayın, ikisini bağımsız işleyin.
📐 Shrinkage & Kalıp Analizi
En/boy çekme hesabı, alan kaybı, kalıp düzeltme katsayısı. Yıkama öncesi/sonrası değerlerinizi girin, kalıbınızı ne kadar büyüteceğinizi öğrenin.
Shrinkage Hesaplayıcıyı Aç →🎯 3 Altın Kural
- Her kumaş partisinden test yapın — sertifikaya güvenmek masum bir hata, pahalı bir ders
- En ve boy ayrı hesaplayın — ortalama almak her ikisini de yanlış yapar
- Kalıbı formülle büyütün — göz kararı "biraz büyük yapalım" yetmez, sayıyla yapın
📚 Devam Edin
Çekmeyi çözdünüz. Şimdi fire hesabı da var — hammadde alımında en çok para kaybettiğiniz konu.
Fire Rehberini Oku →