Modül 14 — Inventory
Ham Madde Stok Optimizasyonu
EOQ · Safety Stock · ROP · ABC-XYZ Sınıflandırma · Lot Kuponu · Döviz Riski · Tedarikçi Skoru · Senaryo Analizi
Wilson & Safety Stock Metodolojisi
EOQ (Wilson Modeli)
√(2 × D × S / H)
D: Yıllık talep · S: Sipariş maliyeti
H: Birim tutma maliyeti (fiyat × %yıllık)
D: Yıllık talep · S: Sipariş maliyeti
H: Birim tutma maliyeti (fiyat × %yıllık)
Safety Stock
Z × σ_d × √LT
Z: Servis seviyesi katsayısı
σ_d: Günlük talep sapması · LT: Tedarik süresi
Z: Servis seviyesi katsayısı
σ_d: Günlük talep sapması · LT: Tedarik süresi
ROP (Yeniden Sipariş Noktası)
(d_ort × LT) + SS
Bu seviyeye düşünce sipariş tetiklenir.
Tedarik süresi boyunca stoksuz kalmaz.
Bu seviyeye düşünce sipariş tetiklenir.
Tedarik süresi boyunca stoksuz kalmaz.
ABC Sınıflandırma
Pareto: %80/%15/%5 değer
A: Yüksek değer → sıkı kontrol
B: Orta → periyodik · C: Düşük → toplu sipariş
A: Yüksek değer → sıkı kontrol
B: Orta → periyodik · C: Düşük → toplu sipariş
XYZ Sınıflandırma
CV = σ_d / d_ort × 100
X: CV<20% sabit · Y: CV 20–50%
Z: CV>50% öngörülemez
X: CV<20% sabit · Y: CV 20–50%
Z: CV>50% öngörülemez
Lot Kuponu Riski
EOQ ÷ lot_büyüklüğü → kesirsiz olmalı
Boyarmadde/kumaş için dye lot birliği kritik.
Farklı lot = renk/tuşe farkı riski.
Boyarmadde/kumaş için dye lot birliği kritik.
Farklı lot = renk/tuşe farkı riski.
ABC-XYZ Matris — Stok Politikaları
| Sınıf | Tanım | Tekstil Örneği | Sipariş Politikası | Safety Stock |
|---|---|---|---|---|
| AX | Yüksek değer, sabit talep | Ana boyarmadde, üretim ipliği | JIT / Kanban — sıkı EOQ | Düşük (%90) |
| AY | Yüksek değer, orta belirsizlik | Sezon ipliği, özel kumaş | Periyodik gözden geçirme | Orta (%95) |
| AZ | Yüksek değer, öngörülmez | Özel renk, ihracat kumaşı | Sipariş bazlı — stoksuz çalış | Çok yüksek (%99) |
| BX | Orta değer, sabit | Yardımcı kimyasal, baskı boyası | 2 haftada bir gözden geçir | Düşük–orta |
| BY | Orta değer, orta | Renk yardımcıları, sarf malzeme | Aylık sipariş | Orta |
| BZ | Orta değer, öngörülmez | Yedek aksesuarlar | Min-Max politikası | Yüksek |
| CX | Düşük değer, sabit | Ofis/ambalaj sarf | Toplu EOQ sipariş | Minimal |
| CY | Düşük değer, orta | Düğme, fermuar standart | Çeyreklik sipariş | Orta |
| CZ | Düşük değer, öngörülmez | Dekoratif aksesuar, logo | Konsinye veya VMI | Yüksek |
1. Malzeme Karakteristiği
İplikNe/Nm/Tex
A SınıfıX–Y
KumaşMetre/Kg
A SınıfıY–Z
BoyarmaddeKilogram (Lot!)
A SınıfıX–Y
KimyasalKg (Raf ömrü!)
B SınıfıX
AksesuarAdet/Gros
C SınıfıY–Z
AmbalajAdet/Rulo
C SınıfıX
2. Talep & Tedarik Parametreleri
kg/gün
kg/gün
CV = σ/d_ort × 100 → XYZ kademesi
gün
gün
0 = sabit tedarik süresi
kg
kg
0 = kısıt yok
3. Maliyet & Servis Parametreleri
₺/birim
₺/sipariş
%
gün
0 = sınırsız
💱 Döviz Kur Riski Simülasyonu
₺/USD
4. Mevsimsellik & Sezon Profili
gün
₺/gün
Üretim duruşu + cezai şart