TekstilHesap/ Blog/ Maliyet Hesabı
📅 7 Mart 2026— ⏱️ 8 dakika okuma— Kullanım Kılavuzu
"Nasıl Zarar
Ediyoruz?" Sorusunun Cevabı

Üretim yapıldı, teslimat yapıldı, para geldi — ama kâr yok. "Nasıl zarar ediyoruz?" toplantısı başladı. Herkes birbirine baktı. İplik pahalı mıydı? İşçilik mi? Overhead mı? Büyük ihtimal hepsi biraz — ama asıl sorun şu: maliyet hiç düzgün hesaplanmamıştı. Kulağa acı gelir ama yaygın bir durum. Düzeltilebilir.

🧱 Maliyet Bir Sayı Değil, Katmanlar Sistemi

"Bu ürünün maliyeti ne?" sorusuna verilecek cevap, soran kişiye göre değişir. Alıcı FOB fiyatı sorar. Muhasebe Ex-Factory ister. Üretim kumaş m² maliyeti hesaplar. Bunları birbirine karıştırmak ya fırsatları kaçırır ya da para kaybettirir.

01🧵 Kumaş m² Maliyeti₺/m²
+ kesim + dikim + işçilik + aksesuar ↓
02✂️ CMT (Cut, Make, Trim)₺/adet
+ overhead + kâr marjı ↓
03🏭 Ex-Factory Fiyatı₺/adet
+ komisyon + navlun ↓
04🚢 FOB Fiyatı$/adet

🛠️ Maliyet Hesaplayıcıyı Adım Adım Kullanın

1
Kumaş Tipini Seçin
Örme mi, dokuma mı? Her ikisi için farklı formüller kullanılıyor. Örme'de iplik kg/m² doğrudan gramajdan, dokuma'da çözgü+atkı ayrı ayrı hesaplanıyor. Yanlış tip seçilirse tüm hesap yanlış çıkar.
2
Gramaj ve İplik Fiyatını Girin
Hedef gramaj (g/m²) ve iplik fiyatı (₺/kg). Burada kritik nokta: fire faktörünü unutmayın. Araç kumaş fire'ını otomatik hesaba katıyor — %8 fire ile 200 g/m² kumaş için 0.217 kg/m² iplik gerekir, 0.200 değil. Bu fark büyük.
3
İşçilik: SGK'yı Mutlaka Dahil Edin
Brüt ücret, SGK işveren payı ve verimlilik yüzdesi. Türkiye'de işverenin ödediği toplam SGK yükü ≈ brüt ücretin %23.5'i. Bunu hesaba katmazsanız işçilik maliyetini her zaman düşük hesaplarsınız — en yaygın hata budur.
4
Overhead ve Diğer Giderleri Ekleyin
Overhead = fabrika kirası, amortisman, yönetim giderleri, enerji genel giderleri. Genellikle değişken maliyet toplamının %10–20'si olarak alınır. Düşük tutmak kâğıtta güzel görünür — ama gerçeği değiştirmez.
5
Kâr Marjı → Ex-Factory, Komisyon → FOB
Kâr marjı için margin formülünü kullanın (bölme), markup formülünü değil (çarpma). Farkı aşağıda açıklıyoruz. Ardından ihracat komisyonu ve navluyu ekleyin — FOB fiyatınız ortaya çıkar.

💀 Margin mi, Markup mı? (Bu Fark Para Kaybettirir)

Sektörde "kâr marjı" denildiğinde margin kastedilir. Ama çoğu kişi markup formülüyle hesaplar — ve farkında olmadan daha az kâr eder.

Bulmaca: Maliyet ₺100, %20 kâr istiyorsunuz.
Markup: 100 × 1.20 = ₺120 → kâr 20/120 = %16.7 gerçek marj
Margin: 100 ÷ (1−0.20) = ₺125 → kâr 25/125 = %20 gerçek marj ✓
Fark sadece ₺5 — ama 10.000 adet siparişte bu ₺50.000. "Neden kâr çıkmıyor?" sorusunun cevabı çoğunlukla bu 5 lirada gizlidir.
Doğru: Ex-Factory = Toplam Maliyet ÷ (1 − Kâr Marjı%)
Yanlış: Ex-Factory = Toplam Maliyet × (1 + Kâr Marjı%) ← markup, margin değil

👷 SGK Hesabı Neden Bu Kadar Önemli?

Gerçek rakamlar (Türkiye 2025):
Brüt ücret: ₺50/saat
SGK İşveren: %20.5 SSK + %2 kıdem tazminatı + %1 işsizlik = %23.5
Gerçek işgücü maliyeti: ₺50 × 1.235 = ₺61.75/saat

SAM 13.5 dk, verimlilik %75 ile işçilik:
SGK dahil: 13.5 × 61.75/60 ÷ 0.75 = ₺18.52/adet
SGK hariç: 13.5 × 50/60 ÷ 0.75 = ₺15.00/adet
Fark: ₺3.52 × 10.000 adet = ₺35.200 kayıp bir siparişte.

📊 Komple Örnek: Basic T-Shirt FOB Hesabı

Ürün: Pamuk single jersey, 200 g/m², 1.4 m² kumaş/adet
İplik: Ne 30, ₺95/kg — fire dahil: 0.217 kg/m² × 1.4m² = 0.304 kg/adet
Kumaş iplik: 0.304 × ₺95 = ₺28.88 + boyama ₺18 + makine ₺8 + enerji ₺4 = ₺58.88/m²
Kumaş/adet: 1.4 × ₺58.88 = ₺82.43
+ İşçilik (SGK dahil): ₺18.52 + Aksesuar: ₺2.50 + Diğer: ₺3.00 = Değişken: ₺106.45
+ Overhead %15: ₺15.97 = Toplam Maliyet: ₺122.42/adet
Ex-Factory (%20 marj): 122.42 ÷ 0.80 = ₺153.03/adet
FOB (%5 komisyon + ₺2 navlun): 153.03 × 1.05 + 2 = ₺162.68/adet ≈ $5.07
Fabrika önerisi: Her model için bu hesabı önceden yapın, Excel'e değil araca girin. Fiyat görüşmesinde alıcı indirim istediğinde hangi kalemi sıkıştırabileceğinizi bilirsiniz. "İndirim yapayım mı yapmasın mı?" sorusunu sezgiyle değil, sayıyla cevaplayın. Maliyet şeffaflığı iyi satış taktiğidir — ne kaybedeceğinizi bilmeden müzakere yapamazsınız.

💰 Teknik Maliyet Analizi

Kumaş m²'den FOB'a tek akış. Fire dahil iplik hesabı, SGK dahil işçilik, margin ile Ex-Factory, otomatik FOB. Fiyat müzakeresi için hazır olun.

Maliyet Hesaplayıcıyı Aç →

🎯 4 Kritik Nokta

  • Kumaşta fire faktörünü ekleyin — iplik hesabı fire olmadan her zaman eksik çıkar
  • İşçilikte SGK'yı dahil edin — brüt ücreti maliyet olarak almak Türkiye'de %23.5 hata demek
  • Margin formülünü kullanın — ÷(1−kâr%), ×(1+kâr%) değil
  • Her katmanı ayrı tutun — kumaş, CMT, Ex-Factory, FOB ayrı kavramlar, birbirinin yerine geçmez

📚 Devam Edin

Maliyeti hesapladınız. Hammadde alımında stok maliyetini de hesaba katıyor musunuz?

Stok Optimizasyonu Rehberini Oku →
Reklam