Depo tıklım tıklım dolu — ama tam ihtiyaç duyulduğunda o renk iplik yok,
o kumaş yok, yanlış gramaj var. Fazla stok nakit akışını öldürür,
az stok üretimi durdurur. İkisi de maliyettir — ama çoğu fabrika sadece birini görür.
Stok optimizasyonu, bu iki kötünün arasında doğru noktayı bulmaktır.
📦 Neden Stok Problemi Hiç Bitmez?
Çünkü talep değişken, tedarik süresi değişken ve insan psikolojisi "elimde olsun" der.
Satın almacı "ya gelmezse" korkusuyla fazla alır. Üretim "ya biterse" korkusuyla stok ister.
Muhasebe "neden bu kadar para depoda yatıyor" der. Üçü de haklı, kimse sayıya bakmıyor.
Stok devir hızı nedir? Yılda kaç kez stoğunuzu "tüketip yeniliyorsunuz."
Stok devir hızı = Yıllık Kullanım ÷ Ortalama Stok.
Hız 6 = stoğunuz yılda 6 kez döndü → her 2 ayda bir yenileniyor.
Hız 2 → her 6 ayda bir yenileniyor → deponuzda 6 aylık para yatıyor.
Tekstil sektöründe iyi bir oran 8–12 arasındadır.
🛠️ Stok Optimizasyon Aracını Nasıl Kullanırsınız?
1
Malzeme Listesini Girin
Her hammadde için: aylık ortalama tüketim, birim fiyat, tedarik süresi (gün) ve mevcut stok. Bunları bulmak için son 6 ay satın alma verilerine bakın — tahmin değil, gerçek sayılar kullanın.
2
Güvenlik Stok Seviyesini Belirleyin
Güvenlik stoğu, tedarik gecikmesi veya talep artışı olduğunda üretimi durdurmadan geçirmenizi sağlar. Formül: Güvenlik Stoğu = Maks Günlük Tüketim × Maks Tedarik Süresi − Ortalama Günlük Tüketim × Ortalama Tedarik Süresi. Araç bunu hesaplıyor.
3
Yeniden Sipariş Noktasını Görün
ROP = Reorder Point. "Ne zaman sipariş vermeliyim?" sorusunun cevabı. Stok bu seviyeye düştüğünde sipariş verirseniz, malzeme geldiğinde güvenlik stoğunuzu korursunuz. "Bitti, acil sipariş" kültürünü bitiren sayı budur.
4
EOQ ile Sipariş Miktarını Optimize Edin
EOQ = Economic Order Quantity. Her seferinde kaç birim sipariş vermek en ekonomik? Az miktarda sık sipariş → yüksek sipariş maliyeti. Çok miktarda nadir sipariş → yüksek stok tutma maliyeti. EOQ ikisini dengeler.
🔤 ABC Analizi: Neyi Yakından Takip Etmeli?
Deponuzdaki her malzemenin aynı önemi yok. ABC analizi önceliklendirme yapar:
- A Malzemeleri (%70 değer, %10 kalem): Pahalı, kritik — haftalık takip, sıkı güvenlik stoğu
- B Malzemeleri (%20 değer, %20 kalem): Orta önem — aylık gözden geçirme
- C Malzemeleri (%10 değer, %70 kalem): Ucuz, çok çeşit — toplu alım, gevşek takip
Tipik tekstil örneği: İplik A grubu (pahalı, kritik), aksesuar büyük çoğunluğu C grubu.
İplik için ROP ve güvenlik stoğu hesaplanmalı.
Düğme için "3 ay yeter" mantığı işe yarar — her düğme çeşidi için kompleks hesap gerekmez.
Fabrika önerisi: Aylık stok gözden geçirme toplantısı yapın.
Sadece "ne var ne yok" değil — "devir hızı düşük olan ne var?"
6 aydan fazladır hareket etmeyen stok = donuk stok = deponuzda uyuyan para.
Bu listeyi her ay çıkarın, eylem alın. Tekstil sektöründe sezon değişimleri donuk stok yaratır —
önceden görülürse önlem alınabilir.
💸 Stok Maliyeti Sadece Hammadde Fiyatı Değil
- Depolama maliyeti: Kira, ısıtma/soğutma, sigorta — m² başına hesaplayın
- Sermaye maliyeti: O para bankada olsaydı faiz getirirdi — fırsat maliyeti
- Bozulma/fire: İplik nemden etkilenir, kumaş leke alabilir, sezon geçer
- Sayım ve yönetim: Stok takibi insan saati demek — bu da maliyettir
Toplam Stok Maliyeti = Satın Alma + Sipariş Maliyeti + Tutma Maliyeti + Stoksuzluk Maliyeti
🗃 Stok Optimizasyon Aracı
EOQ hesabı, ROP, güvenlik stoğu, ABC analizi, devir hızı. Deponuzu sayılarla yönetin — sezgiyle değil.
Stok Aracını Aç →
🎯 3 Adımda Başlayın
- Bugün: Son 6 ay tüketim verisini çıkarın — ortalama ve maksimum günlük tüketim
- Bu hafta: Her kritik malzeme için ROP hesaplayın ve satın alma talimatlarına ekleyin
- Bu ay: Devir hızı 4'ün altında olan malzemeleri listeleyin, alım politikasını gözden geçirin
📚 Devam Edin
Stoğu optimize ettiniz. Şimdi tüm bu sürdürülebilirlik çabası size gerçekten kazandırıyor mu?
ESG Rehberini Oku →