TekstilHesap/ Blog/ Konfeksiyon SAM
📅 7 Mart 2026— ⏱️ 8 dakika okuma— Kullanım Kılavuzu
"Neden Hep
Gecikiyoruz?" Sorusunun Cevabı

Sipariş 10.000 adet. Hat 40 operatör. Teslim tarihi 3 hafta sonra. "Yetişir mi?" sorusuna yönetici "yetişir" dedi — çünkü matematikle değil, hisle cevapladı. İki hafta sonra hat geride, mesai başladı, müşteri arıyor. SAM hesabı yapılsaydı bu tablo üçüncü günde görünürdü. Geç değil — hâlâ öğrenilir.

👕 SAM Nedir? (Gerçekten Basit)

SAM = Standard Allowed Minutes. Bir operasyonun standart koşullarda, standart hızda çalışan bir operatör tarafından ne kadar sürede yapıldığını dakika cinsinden söyler. Tüm operasyonların SAM'ini toplarsanız bir ürünün toplam üretim süresi çıkar.

Somutlaştıralım: Basic tişörtte toplam SAM ≈ 12–16 dakika. Yani teoride 60 dakikada 4–5 tişört üretilmeli. Hat 40 kişi, 8 saat vardiya → 40 × 8 × 60 ÷ 14 SAM ≈ 1.371 adet/gün kapasitesi. 10.000 adet ÷ 1.371 = 7.3 gün. 3 hafta değil, 7.3 gün! Ama bu teorik — gerçek verimlilik %65–75. Gerçekte: 7.3 ÷ 0.70 = 10.4 gün. Yine de 3 haftadan çok kısa. Ama ramp-up var...

🛠️ Hesaplayıcıyı Adım Adım Kullanın

1
Şablon Seçin veya Operasyonları Girin
T-Shirt, pantolon, gömlek gibi hazır şablonlar var — bunlar başlangıç noktası. Gerçek modeliniz farklıysa operasyonları tek tek ekleyin: yan dikiş, kol takma, yaka, etek kıvırma vs. Her operasyon için SAM değerini ve kategorisini girin.
2
Hat Bilgilerini Girin
Operatör sayısı, vardiya süresi ve hat verimliliği. Verimlilik ne yazacaksınız? Dürüst olun — çoğu hat %65–75 arasındadır. %85 yazmak güzel görünür ama planı mahveder. İlk ay yeni modelde %60 bile normal.
3
Ramp-Up'ı Aktive Edin
Yeni model ilk haftada %60 verimlilikle çalışır, ikinci hafta %75, üçüncü hafta %85, dördüncüde tam hız. Bu ramp-up'ı hesaba katmazsanız ilk iki hafta planı tutturamadığınızı görürsünüz ve paniklersiniz. Araç bunu otomatik hesaplıyor.
4
Teslim Tarihini Girin
Takvim hesabı yapar — hafta sonları çıkararak iş günü sayar ve bitiş tarihini gösterir. Gecikme riski varsa senaryo analizi yapın: +2 operatör eklersek ne olur? Mesai başlarsak? Verimlilik %10 artarsa?

⏱️ SAM Değerlerini Nereden Bulursunuz?

İki yol var:

  • Kronometre çalışması: Operatörü 10–15 kez ölçün, ortalamasını alın, rating faktörü uygulayın. En doğru yöntem ama zaman alır.
  • MTM / MOST tabloları: Hareket bazlı önceden tanımlı süreler. Deneyimliyseniz doğru — değilseniz yanıltıcı.
  • Endüstri ortalamaları: Basic tişört kol takma ≈ 3.2 dk, yan dikiş ≈ 2.5 dk. Başlangıç için kullanılır ama kendi fabrikanda doğrulanmalı.
Önemli: SAM değeri sabit değildir. Aynı operasyon deneyimli operatörde 2.8 dk, yeni operatörde 4.5 dk sürebilir. Araçtaki "Beceri Matrisi Analizi" bölümü bu riski görmenizi sağlıyor — eğer operasyonlarınızın %50'sinden fazlası "yüksek beceri" gerektiriyorsa personel planlamanızı gözden geçirin.

🔧 Makine İhtiyacını Nasıl Hesaplarsınız?

SAM analizinin en pratik çıktısı şudur: her makine tipinden kaç adet lazım? Overlok, düz dikiş, reçme, bant — hepsini ayrı hesaplamak yerine araç otomatik yapıyor.

Makine Adedi = Toplam SAM (bu tip) ÷ Takt Süresi ÷ Verimlilik
Örnek: Overlok operasyonları toplam SAM 4.8 dk. Takt süresi 0.36 dk/adet (hedef 167 adet/saat).
Gerekli overlok = 4.8 ÷ 0.36 ÷ 0.75 = 17.8 → 18 makine
Elinizde 14 overlok varsa ya sipariş küçültün ya 4 makine kiralayın ya da planı uzatın. Bu hesabı yapmadan sipariş kabul etmek = kendi tuzağınızı kendiniz kurmak.

🚨 En Çok Yapılan Hatalar

  • Rework'u hesaba katmamak: İlk geçiş oranı %90 olan bir hatta SAM'in %10'u yeniden işleme. Etkin SAM = Nominal SAM × (1 + rework%). Bu fark büyük.
  • Tüm model için tek SAM kullanmak: S beden ile XL bedenin dikimi aynı sürmez — beden dağılımı ağırlıklı ortalama SAM gerektirir.
  • İlk gün verimliliğini tam almak: Yeni modelde ilk gün %60, hatta %50 normal. Planı buna göre yapın.
  • Makine bakım sürelerini unutmak: Günde 30 dakika bakım × 40 makine = 20 makine-saat kayıp. Bu, teorik kapasiteyi ciddi etkiler.

👕 Konfeksiyon SAM Analizi

Operasyon bazlı SAM girişi, hat dengesi, ramp-up takvimi, makine ihtiyacı, senaryo karşılaştırması. Teslim tarihinizi gerçekçi planlayın.

SAM Hesaplayıcıyı Aç →

🎯 3 Şeyi Değiştirirseniz Hemen Fark Yaratırsınız

  • SAM değerlerinizi gerçekten ölçün — tahmin değil, kronometre. Fark %30'a kadar çıkabiliyor.
  • Ramp-up'ı plana ekleyin — ilk 2 hafta düşük verimlilik beklentisini sözleşmeye bile yansıtabilirsiniz.
  • Senaryo analizini kullanın — "ya mesai yaparsak?" sorusunu sezgiyle değil, sayıyla cevaplayın.

📚 Devam Edin

Kapasite planladınız. Peki makineleriniz gerçekte ne kadar verimli çalışıyor?

OEE Rehberini Oku →
Reklam